တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် မရနုက်ကဵု (၇၆)ဝါ ဌာန်ဂအုပ်ခရိုၚ်သဓီု ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ
Photos /ခၟောံဇဝ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ 4.0
Photos /ခၟောံဇဝ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ 4.0
ဘာလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်အုပ်ဓုပ် လၟေၚ် (၃) အာစိုပ်ဒတုဲ ၊
ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ခရိုၚ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်တအ် ခိုၚ်ကၟောန်ကၠုၚ်ရောၚ် စၟဳစလဝ်
======================
ပရိုၚ်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ဂျူလာၚ် ၁၄ ၊ ၂၀၂၃။
ဘာလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်အုပ်ဓုပ် လၟေၚ် (၃) ပံက်ဗ္တောန်မံၚ် ပ္ဍဲဌာအုပ်ဓုပ်ဗဟဵု ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၁၄) ဂိတုဂျုလာၚ်ဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲ မဒှ်ရောၚ် ဂွံပရိုၚ်ရ။
ပ္ဍဲဘာလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်အုပ်ဓုပ်ဝွံ ဗွဲတၟေၚ် သွက်ဂွံသၠုၚ်စရာဲဍာ်ဒကေဝ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ကောပ်ကာဲကမၠောန် ၊ ကောပ်ကာဲဍုၚ်ကွာန် ကုသၞာဲဒဴ ကေုာံ ညးတာလျိုၚ် ယိုက်ဝန်ပ္ဍဲဌာနနာနာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် ရန်တုဲ ပံက်ဗ္တောန်ကၠုၚ်ရောၚ်ဂှ် ညးလျိုၚ်ဌာနဇၞော် အုပ်ဓုပ်ဗဟဵု နာဲအေမန် ဟီုလဴကု ဌာန်ပရိုၚ် ဍုၚ်မန်တၟအ်ရ။
“ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိပိုဲ စပ်ကဵု သၠုၚ်စရာဲ သွက်သွာၚ်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ဟွံကေၚ်ကၠောန်ကၠုၚ် မွဲလှေ်ပုဟ်၊ ညးတာလျိုၚ်တအ် သၞာဲဒဴတအ် စရာဲဍာ်ဒကေဝ် ပေၚ်မှလေဝ် မွဲကရောံကု ညးဍုၚ်ကွာန် ညးတအ် ဂွံဖန်ဖက် ဆန်ၜန် ပရေၚ်ဖောအ်ဗြေဝ် တဴတက်ဍုၚ်ကွာန်မာန်” သာ်ဝွံ နာဲအေမန် ဟီုရ။
ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ဘာ ပွိုၚ်မွဲဂိတုဂှ် နက္ဍိုပ်လိက်မ္ဂး (၁၀) က္ဍိုပ်လိက် စပ်ကဵု ပရေၚ်ပညာ၊ ထတ်ယုက်၊ အကံက်အခေါန်၊ စရၚ်လၟိဟ်မၞိဟ်၊ ဂီုကၠီု၊ ဂြိုပ်ဆု ၊ ပြုပြေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဖန်ဖက် ဖောအ်ဗြေဝ်ဍုၚ်ကွာန်၊ သြန်ဂအုံကွာန် ၊ သၞောဝ်ဓရ် ၊ ပရေၚ်စန်ဒက်ကေုာံ လလောၚ်ပရိုၚ် တအ်ဂှ် နနဲလဵု ညးတာလျိုၚ်ဗော်ကု ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဗွဲမ ကိတ်ညဳ ဂွံဆန်ၜန် ကၠောန်ၜိုတ်အာမာန်ဂှ် နဲကဲနာနာ ၊ သဘဴဓရ်နာနာ တအ်ဂှ် နနဲသဳကၠဳ သၠဲဂတးလညာတ် ဂတးဂတန် ရေၚ်သ္ကအ် ဗ္တောန်လဝ်ကဵု နွံကီုရ။
မ္ၚးနူဂှ်ပၠန် ပ္ဍဲဘာလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် အုပ်ဓုပ်ဝွံ ဗွဲတၟေၚ် မူဝါနာနာ၊ သၞောဝ်၊ စေဝ်ပၞောန်နာနာ ပ္တိတ်လဝ် နူဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗွဲတြး ညံၚ်သၞာဲဒဴ၊ ညးယိုက်ဝန်တအ် ဂွံတီ ဂွံသ္ပအစာံ ပ္ဍဲအရာစဳရေၚ်ကေၚ်ကာ အုပ်ဓုပ်တအ် ကေုာံ နဲကဲ အုပ်ဓုပ်ကောပ်ကာဲရုၚ် ၊ ကမၠောန် ၊ နဲကဲစရၚ်ဒဒၚ်တအ်ဂှ် ဗ္တောန်ကဵုလဝ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
“အဓိကတှ်ေ က္လေၚ်ကၟောန်ပခိုၚ်ပတိုန် ဒးဟီုဟဂှ်လေဝ်၊ ဗော်ဖျေံလဝ်နွံမံၚ်ရ ၊ ပ္ဍဲဒၞာဲလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ညးတာလျိုၚ် ကဆံၚ်ကဆံၚ်တအ် ကၠောန်ဗက်မံၚ် ဟွံစိုပ် ၊ ဟွံတီ ၊ ကၠောန်ဟွံဒး တအ်ဂှ် ၊ ညာတ်တိုန်ကၠုၚ် သ္ပဒး သတိတုဲ ပိုဲတအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ကၠုၚ်မာန်၊ ဗွဲတၟေၚ် စပ်ကဵု ရပ်စပ် အမှုဂဗုတ်တအ်ဂှ်တုဲ ညးတာလျိုၚ်တအ် ဂွံနၚ် ဒဒိုဟ်ကလၚ် နူဘာဏအ်တုဲ ပ္ဍဲအရာ ရပ်စပ်တအ် အမှုဂဗုတ်တအ်ဂှ် သာတုဲ ခိုဟ်တိုန်ကၠုၚ်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သၞာဲဒဴ တိုန်စိုပ်လဝ် ဘာမွဲတၠ ဟီုလဴကု ဌာန်ပရိုၚ် ဍုၚ်မန်တၟိရ။
ညးတာလျိုၚ် ဒးဖန်ဖက်အုပ်ဓုပ် စဳရေၚ်မံၚ် ကမၠောန်ပွနာနာသာ် ပ္ဍဲအရာလုက်စုက်မံၚ်ကု ညးဍုၚ်ကွာန်ဒေသ နဇိုၚ်နတဲတအ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံဖန်ဖက်ကၠောန်ၜိုတ်အာ အတိုၚ် မူဝါဒ၊ စေဝ်ပၞောန်နာနာဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်မာန် ကေုာံ ညံၚ်စရာဲဍာ်ဒကေဝ် ဂွံသၠုၚ် သာ်ဝွံ ရန်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ကော်ဘိက် သၞာဲဒဴကေုာံ ညးတာလျိုၚ်တအ် တိုန်စိုပ် တန်ဗ္တောန်ဝွံရောၚ် သာ်ဝွံ သၞာဲဒဴဂှ် ဟီုလဴကီုရ။
ပ္ဍဲဘာလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် အုပ်ဓုပ်ဏအ်ဂှ် ညးမယိုက်ဂၠေၚ်မံၚ် တာလျိုၚ် ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်၊ ခရိုၚ်၊ ဗွိုၚ်မ္ၚးဍုၚ်၊ ဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ် တအ်သၟးဟွံက နူကဵု သွာၚ်ဒပ်တအ်လေဝ် ဒးတိုန်စိုပ် ကတ်ဗ္တောန် ပ္ဍဲတန်ဗ္တောန်ဏအ်ရ။ ညးမယိုက်ဂၠေၚ်မံၚ် တာလျိုၚ် ပ္ဍဲသွာၚ်အုပ်ဓုပ်မ္ဂး ဒးဒှ်ကဆံၚ် ကမ္မတီခရိုၚ်၊ ညးယိုက်ဂၠေၚ်မံၚ် တာလျိုၚ် ပ္ဍဲသွာၚ်ဒပ်မ္ဂး ဒုသ္ကိုပ်ဒပ်ပါ် အောန်အိုတ် ဒးဒှ်လဝ်တုဲဟေၚ် ဒးဒုၚ်ရုဲစှ် သွက်ဂွံကဵုတိုန်စိုပ် တန်ဗ္တောန်ဏအ်ရ။
ဘာလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်အုပ်ဓုပ် မပံက်တုဲဒှ်အာလၟုဟ်ဝွံ မဒှ် လၟေၚ် (၃) မဒှ်တုဲ ပံက်ဗ္တောန်ကၠုၚ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဂျောန် (၁၈) ဂှ်တုဲ တုဲဒှ်အာ ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ဂျူလာၚ် (၁၄) မဒှ်ကီုရ။
ကၠာနူဘာဏအ် ပ္ဍဲတန်ဗ္တောန် လၟေၚ် (၁) ကေုာံ လၟေၚ် (၂) တုဲကၠုၚ်တေံဂှ် ကမ္မတဳပွိုၚ်ဍုၚ် မကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် ပ္ဍဲဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သၟးဟွံက သီုကဵု အုပ်ဓုပ်ကွာန် မနွံမံၚ် ဒေသအုပ်ဓုပ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဂမၠိုၚ်တအ်လေဝ် ဒးတိုန်စိုပ် ကတ်လ္ၚတ်လဝ် တန်ဗ္တောန်ဏအ်နွံရ။
မွန်သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအသစ်ကို ယခုပညာသင်နှစ်အတွင်း စတင်မိတ်ဆက်ပေးသွားမည်
လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ၊ ဇူလိုင် ၁၀၊ ၂၀၂၃။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီ မွန်အမျိုးသားပညာရေးဌာနအောက်ရှိ မွန်အမျိုးသားအလယ်တန်းနှင့် မူလတန်းကျောင်းအတွက် သင်ရိုးညွှန်းအသစ်တစ်ခုကို ယခု ပညာသင်နှစ်အတွင်း စတင်မိတ်ဆက်ပေးသွားမည်ဟု မွန်အမျိုးသားပညာရေးဌာနထံမှ သိရသည်။
မွန်သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအသစ်ကို မွန်အမျိုးသားပညာရေးဌာနနှင့် ကဏ္ဍစုံမှ မွန်စာပေအသင်းတို့ ပူးပေါင်း ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ယခု ပညာသင်နှစ်အတွင်း စတင်မိတ်ဆက်ပေးသွားမည်ဟု မွန်အမျိုးသားပညာရေးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူ နိုင်ရော့ကကောင်းက ပြောသည်။
“ဒီသင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ရေးဆွဲနေတာကြာပြီး။ အရင်က မွန်ဖတ်စာတစ်ဘာသာပဲ ရေးတယ်။ နောက်မှ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းက ကလေးတွေအတွက် အရမ်းအရေးပါတယ်ဆိုတာကို နားလည်လာတယ်။ အဲတော့ သင်းရိုးညွှန်းမူဘောင်ဆွဲတယ်။ အဲဒါကိုအခြေခံပြီးမှ ဘာအကြောင်းအရာကို ထည့်သွင်းသွားမလဲဆိုတာကို ဆွေးနွေးတယ်။ အခုတော့ မူလတန်းအတွက် ရေးဆွဲနေတာ ပြီးတော့မယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
မူလတန်းအတွက် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ခေတ်နှင့်အညီ ပြင်ဆင်၊ ဖြည့်စွတ်ပြီး ရေးဆွဲရသည့်အတွက် အချိန်ယူ ရေးဆွဲရသည်ဟု သူက ဆိုသည်။
၎င်းပြင် အလယ်တန်းတွင် မွန်စာနှင့် မွန်သမိုင်းကို မွန်ဘာသာဖြင့် သင်ကြားနိုင်ရေးအတွက် ပညာရှင်များ ဖိတ်ခေါ်ဆွေးနွေးပြီး ရေးဆွဲလျက်ရှိကြောင်းလည်း နိုင်ရော့ကကောင်းက ပြောသည်။
“အလယ်တန်းအဆင့်ကိုတော့ ကျနော်တို့ အစိုးရသင်ရိုးညွှန်းအတိုင်းပဲယူတယ်။ ဒါပေမယ့် မွန်ဖတ်စာနဲ့ သမိုင်းဘာသာကိုတော့ ကျနော်တို့ဘာသာ ကျနော်တို့ရေးဆွဲတယ်။ ၆ တန်း၊ ၇ တန်း၊ ၈ တန်း၊ ၉ တန်းအတွက် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ရေးဆွဲဖို့အတွက် မူဘောင်တစ်ခုလုပ်ရတယ်။ အဲဒီမူဘောင်ကိုအခြေခံပြီးတော့ ဖတ်စာ ၂ ဘာသာကို ကျနော်တို့ရေးဆွဲသွားမယ်ပေါ့” ဟု ပြောသည်။
မွန်အမျိုးသားပညာရေးဌာနတွင် မွန်အမျိုးသားသင်ရိုးညွှန်းတမ်း စံနှုန်းများအညွှန်းဘောင် Curriculum Standards Framework ပြုစုရေးဆွဲခြင်းနှင့်အတူ သူငယ်တန်းမှ ပဥ္စမတန်းအထိ မူလတန်းအဆင့် ကျောင်းသင်ဘာသာရပ်များကို မွန်မိခင်ဘာသာစကားနှင့် သင်ကြားနိုင်ရေးအတွက် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း သင်ရိုးမာတိကာများနှင့် ဖတ်စာအုပ်များ ဆရာလမ်းညွှန်များကို ဆန်းသစ်ရေးဆွဲသင်ကြားလျက်ရှိသည်။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီကနေ ၁၉၇၂ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့ပြီး မိခင်ဘာသာစကားအခြေပြု သင်ကြားနေသည့် မွန်အမျိုးသားပညာရေးဌာနအောက်တွင် အခြေခံပညာ မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းအပြင် ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ၁၀ တန်းလွန် Post Ten အတန်းအထိ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာတော့ မွန်အမျိုးသားကောလိပ်ကိုပါ အဆင့်မြှင့် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး မွန်အမျိုးသားတက္ကသိုလ် Mon National University အထိ ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် မွန်အမျိုးသားပညာရေးဌာနက ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။
မွန်အမျိုးသားကျောင်းများသည် မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့တွင် ကျောင်းပေါင်း ၁၄၀ ကျော်ရှိပြီး ကျောင်းဆရာ/ဆရာမ ၇၀၀ ကျော်ြဖင့် ကျောင်းသူ/ကျောင်းသားပေါင်း ၁၅၀၀၀ ကျော်တို့က တက်ရောက်သင်ကြားနေသည်ဟု မွန်အမျိုးသားပညာရေးကော်မတီမှ စာရင်းများအရ သိရသည်။
အောက်ပါ Platform တွင်လည်း IMNA ရဲ့ သတင်းများကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုနိုင်ပါ
👇👇👇
Eng News Telegram - https://t.me/imna_eng
Mon News Telegram - https://t.me/imna_mon
Burmese News Telegram - https://t.me/imna_burmese
Twitter - https://twitter.com/imnamonnews
Youtube - https://www.youtube.com/imnavideos
Instagram - https://www.instagram.com/imnamonnews/
Fb Page (Mon) - https://www.facebook.com/imnaburmese
Fb Page (Eng) - https://www.facebook.com/IMNAEnglish
Podcast - https://podcasters.spotify.com/pod/dashboard/episodes
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ကၠောန်သ္ပ ပေါဲချပ်ဓရီု သဳကၠဳကုသၚ်၊ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဂကောံနာနာတအ်
ဌာန်ပရိုၚ်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ ဂျူလာၚ် (၁၀) ၊ ၂၀၂၃။
သွက်ဂွံလဴကလး စပ်ကဵု တရဴဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အာဆဵုဂဗလဝ်ကု ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်တေံကီု ကေုာံ သွက်ဂွံချပ်ဓရီု လၟေၚ်ကမၠောန်ဂကူမန် အဌာန်ဂတတေံကီု ရန်တၟအ်တုဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဂျူလာၚ် (၉) ဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သ္ကိုပ်သ္ကတုဲ သီုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် MUP ၊ ညးစၞးခၟဳသၚ် နူဌာန်ဒေသနာနာ ကေုာံ ညးစၞး နူဂကောံနာနာ၊ ညးဘိက်ထေက်တအ်ဂမၠိုၚ် ပါလုပ်တုဲ ကၠောန်သ္ပလဝ် ပေဲါချပ်ဓရီုသဳကၠဳရ။
ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဂိတုဂျူလာၚ် (၅) ကေုာံ (၆) ဂှ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ နာဲအံၚ်မေန် က္ဍိုက်ပ် ညးစၞး ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အာဆဵုဂဗလဝ်ကု ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ် နတၚ်ရန်တၟအ် ဂွံလဴကလး စပ်ကဵုတၚ်ဒတူလိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အတိုၚ်ကောံဓရီုကမ္မတဳ ဗဟဵုဖျေံလဝ် ပ္ဍဲဂိတု ဧပြဳဂှ်တုဲ ကလေၚ်စဴနူဂှ် အပ္ဍဲပွိုၚ် (၂) တ္ၚဲဟေၚ် သွက်ဂွံ လဴကလးကု ခမဳသၚ်၊ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ၊ ဂကောံနာနာတအ်မာန်တုဲ ဗွဲမဂတာပ် အခိၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဖန်ကၠောန်ဗဒှ်ပတိုန် ပေါဲချပ်ဓရီု သဳကၠဳဏအ် မဒှ်ကီုရ။
နူသွာၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် တၞဟ်နူ ညးမအာဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်တေံတုဲ ၊ ညးတာလျိုၚ် နူခရိုၚ်၊ ဌာနပၞာန် ၊ သ္ကိုပ်တံဒပ်တအ် ဂမၠိုၚ်လေဝ် ပါလုပ် တိုန်စိုပ်လဝ် ပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳဏအ် ကီုရ။
ပ္ဍဲပေါဲချပ်ဓရီု သဳကၠဳဏအ် ဗွဲတၟေၚ် စပ်ကဵု တၚ်ဒတူလိုၚ် ကမ္မတဳဗဟဵု ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဖျေံလဝ် “ဒေံါဒေၚ် သဳကၠဳ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကု ကံၚ်ဇြဳပၞာန်” ရောၚ်ဂှ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ နာဲအံၚ်မေန် သေၚ်ကလး ကၠးကၠးမးမးကု ညးတိုန်စိုပ် ကၠုၚ်တအ်ရ။
ပ္ဍဲမွဲကရောံဂှ် သီုကဵုအခေါၚ်ကု ညးတိုန်စိုပ်တအ် သၟာန်သွဟ် စပ်ကဵု တၚ်နၚ်မိက်ဂွံတီ အကာဲအရာဗော်၊ ပရေၚ်တၟေၚ်ဆ လတူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကၟိန်ဍုၚ် ကေုာံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကောန်ဂကူမန် ၊ သီုကဵု ညးတာလျိုၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် သဳကၠဳ သှ်ကလးဏာ သၟာန်ညးတိုန်စိုပ်ဂမၠိုၚ် စပ်ကဵု အကာဲအရာနာနာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် အတိုၚ် ကမ္မတဳဗဟဵု ဖျေံလဝ် တၚ်ဒတူလိုၚ်ဗော်ဝွံကီုရ။
ပေါဲချပ်ဓရီု သဳကၠဳ ကေုာံ သၠာဲဂတး တၚ်နၚ် သာ်ဏအ် မွဲဂိတု မွဲဝါ ညံၚ်ဂွံကၠောန်အာကဵု လၟေၚ်ၚ် ကေုာံ ပရေၚ်ချဳဓရာၚ်ဗော် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ညံၚ်ဂွံတီမာန် သွက်ဂွံ လဴသောၚ်ကလး ပ္ဍဲဒေသတအ်ကီု ၊ ပ္တိတ်ကဵု လလောၚ်ပရိုၚ်ကီုဂှ် ပ္ဍဲပေါဲချပ်ဓရီုသဳကၠဳဏအ် ညးတိုန်စိုပ်တအ် အာတ်မိက်ကၠုၚ် လတူဗော်ဍုၚ်မန်တၟိရ။
မုက်လိက်သၟတ် (ဝါ) တၠုၚ်လအာသၟတ်တ္ၚဲဏအ်
============================
“တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ်ဂှ် ဒၟာနူဂွံအခေါၚ်မံၚ်လ္တူပၞးညးဇၞော်တအ်တုဲ ပဵုတုဲ ဍေံတအ်ညာတ်သ္ၚောဲရ။” ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂလာန် တၠပညာဂမြၚ်ညာဏ် “အိုၚ်သက်နယူတာန်”ရ။ လ္တူလညာတ်ဏအ် ပိုဲသွက်ဂွံဒးဆက်သဳကၠဳအာနွံပၠန်ရောၚ်။
လၟုဟ် ဗီုပြၚ်လဵု တၠပညာရဲသ္ၚဳဂၠိပ်ပရူသၟတ်တအ် ညာတ်မံၚ်လ္တူသၟတ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် သဳကၠဳရံၚ်ကၠာစိုအ်။ စပ်ကဵု ပရေၚ်သၟတ်တုဲ အဓိက လညာတ်တၠပညာတအ်နွံမံၚ်ၜါဗီုရ။ မွဲဂှ် ဒှ်လညာတ်ဟွံဂွံသောၚ်စိုတ်လ္တူသၟတ်တအ်တုဲ မွဲဂှ် ဒှ်လညာတ်ထံက်ဂလာန်ကု သၟတ်တအ်ပေၚ်ၚ်ရ။
လညာတ်ညးဟွံဂွံသောၚ်စိုတ်ကုသၟတ်တအ် ဟီုဂှ် သၟတ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် မိုဒေဝ်ဟွံမွဲ၊ မေတ်ယှေန်ကၠေံ၊ အတ္တဇၞော်(No Model၊ Lost Mission and Egocentric)ဒၟံၚ်ရောၚ် ဗီုဏအ်ညးတအ်ထံက်ထ္ၜးရ။ လ္တူလညာတ်ဏအ်ဂှ် ဂကောံတၠပညာသှေ်မွဲဂှ် ဟွံစှေ်စိုတ် ဒစဵုဒစးရ။
လညာတ်ဏအ် ဒှ်လညာတ် ရံၚ်သၟတ်တအ် နကဵုမတ်မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ရောၚ်တုဲ ပွမရံၚ်ဗီုဏအ်ဂှ် ဟွံမွဲကဵုဗဗွဲဓဝ်ရ။ ဇေတ်တ်တေံ တၠုၚ်လအာသၟတ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် သၠုၚ်ၜက်စိုပ်မံၚ် ကဆံၚ်မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဗက်ဟွံ ဂတာပ်ရောၚ် ဂးရ။
မိုဒေဝ်ဟွံမွဲ (No Model)ဟီုဂှ် မိက်ဂွံသ္ဂးဗီုလဵုရော။ ဒးကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ Model ဏအ်စေံစေံထေက် ဂးရ။ (ဒၞာဲဏအ် မိုဒေဝ်ဟီုဂှ် ဟွံမိက်ကဵုညာတ်အာ ကောန်သၟိၚ်ဗြဴထ္ၜးရုပ် မိုဒေဝ်တအ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ပရေၚ်ပူဂဵု/အရာ ပိုဲမၞိဟ်တအ် ကဆံၚ်ဒးကေတ်ပတောံ၊ ဒးသ္ပအစာံဟေၚ် မိက်သ္ဂးရ။) ယဝ်ပိုက်တမ်ဂၠဲါရိုဟ်မ္ဂး လက်သန် ပ္ဍဲကဵု Model ဂှ် ကလေၚ်ပါ်တိတ်အာၜါဗီုရ။ မွဲဂှ် အိုၚ်ဒဝ်(Idol)၊ ၜါဂှ် အိုၚ်ဒဳလ် (Ideal) ရ။ ၜါဏအ် ဗီုပြၚ်ဍေံ ဟွံတုပ်ညး သ္ကအ်ရ။
Idol ဟီုဂှ် ဒှ်အရာ စိုတ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဂြိုဟ်ချဳမွဲရ။ ဥပမာ အဃောအဝဲသၟူလေၚ်တေံ ဗီုဂြိုဟ်ချဳဒၟံၚ်ကဵု ကဝေၚ် ဇြဟာန်ဇကု၊ နူဂှ်ဇၞော်တိုန်ညိ ဗီုသ္ဍိုက်မၠိုက်ကဵုဇြဟတ်ဒးစိုတ်တိုန်ကဵု ညးဒယှ်တှ် ညံၚ်ရဴသၟာဒယှေ်ဒွက်၊ သၟာဝေၚ်ဇြဟတ်တအ်ဂှ်ရောၚ်။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်သဘာဝ စိုတ်မၞိဟ်ဍောတ်တ်တအ်ဟေၚ်ရ။ စိုတ်ဗီုဏအ်ဂှ် အခိၚ်တေံ လေဝ်နွံ အခိၚ်လၟုဟ်လေဝ်နွံရ။ မုလေဝ်တၞဟ်ခြာဟွံမွဲရ။ အခိၚ်တေံတှေ် “မန်ထဝ်ကျာၚ်၊ မန်ဆာန်၊ ဇြဟာန်မန်” အခိၚ်လၟုဟ်တှေ် “ဆာန်ညဳဆာန်၊ သိုက်ဟံသာ၊ အဗ္ဘဏ်၊ ဆန္ဒ” သာ်ဏအ်ဟေၚ် တၟေၚ်တၞဟ်ခြာအာရ။
Ideal ဟီုဂှ် ဗီုဂှ်ဟွံသေၚ်။ ဇြိုဟ်နက်နူဂှ်ဏီရ။ ဒှ်အရာ စိုတ်ရှေ်သှေ်သ္ဍိုက်မၠိုက်မွဲရ။ တုပ်ပၟာညံၚ်ရဴ အဃောအဝဲကောန်ၚာ် ဗီုရှေ်သှေ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ကု မိမဇကုတအ်ဂှ်ရ။ ဂွံတိုန်အာယုက်ညိမ္ဂး ဗီုစိုတ်ရှေ်သှေ်သ္ဍိုက်မၠိုက် မံက်တိုန် လ္တူက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပရေၚ်ဂကူ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပရေၚ်ဘာသာတအ်ဂှ်ရောၚ်။ ဟီုမွဲနဲပၠန်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်သ္ပအစာံ၊ ကေတ်ပတောံ နူပူဂဵုမွဲမွဲ၊ အရာမွဲမွဲဇကုမရှေ်သှေ်သ္ဍိုက်မၠိုက်မံၚ်တအ်ဂှ်ရောၚ်။
စိုတ် Ideal ဗီုဏအ်ဂှ် ယဝ်တၟော်ရံၚ်ပ္ဍဲဗွိုၚ်သၟတ်တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး ညံၚ်ကဵုကၠေံမံၚ်ကွေံကွေံဒးဟီုရ။ ဆ္ဂး ဂွံဒှ် အာဗီုဏအ်ဂှ်လေဝ် ယဝ်ပၠေတ်စုတ်ဒုဟ် သၟတ်တအ်သၟးမ္ဂး ဟွံဓဝ်ယာ။ ဗွဲတၟေၚ်ပ္ဍဲအရာဏအ် မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် လေဝ် တာလျိုၚ်နွံကီုတုဲ ပဲါက္ဍိုပ်ဟွံဂွံရောၚ် ဗီုဏအ် ညးတအ်ကလေၚ်ထံက်ထ္ၜးရ။
မွဲပၠန်ဂှ် ပရူသၟတ်တအ် တိုၚ်ပ္ကဴရန်တၟအ်ကၠေံ မေတ်ယှေန်(Mission)ကၠေံ။
ရံၚ်ကဵုပိုဒ်တၠုၚ်လအာသၟတ်တအ်တ္ၚဲဏအ် ဒဒှ်ရသ္ၚောဲစ္ဍးသာဲခြာမံၚ် နူဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် (Apolitic Trend) ဏောၚ်ဂှ်တုဲ ဖျေံဏာတၟော် မေတ်ယှေန်ကၠေံ ဒှ်မာန်ရ။ စပ်ကဵုကိစ္စဏအ်တုဲ တၠပညာညးမထံက်ဂလာန်လပါ်သၟတ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ်ဟွံဒစဵုဒစးရ။ ဆ္ဂး ညးတအ်ဟီု သၟတ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် စဵုကဵုကဆံၚ်စိုတ်အိုတ်အာကဵု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်သွက်ညးလောက၊ သွက်ညးဟလိုၚ် ဂွံခိုဟ်စဂှ်လေဝ်ဟွံသေၚ်။ ဓဝ်ပတှေ်ဟွံမွဲလေဝ်ဟွံသေၚ် ဂးရ။ ဗွဲတၟေၚ် သံသယဇၞော်တိုန်ကဵု လ္တူရဲမကၠောန်မံၚ်၊ ဂကောံမကၠောန်ၜိုတ်မံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်နတဲတအ်ဂှ်ဟေၚ်ရ။
ပ္ဍဲလညာတ်သၟတ်တအ်မ္ဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဆၜိုတ်ပကောံဝေၚ်မၞိဟ်၊ ဟလိုၚ်ဝေၚ်အရေဝ်၊ ဟလောဲဏာဟလောဲနၚ်မံၚ်ဟေၚ် ဒှ်မံၚ်ရ။ ညိဓဝ်မှ ဟွံသၟဟ်ကဵု ကာလခေတ်ဇၟောဝ်ဍာ် ကွတ်ပရိုၚ် IT ရောၚ် လညာတ်နွံရ။ ဟီုမွဲနဲပၠန်မ္ဂး ဇြိုၚ်တိုန်စိုတ်ကဵု နဲကဲကၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ရ။ ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏအ်တုဲ ယဝ်ဟီု သၟတ်တအ် သာဲခြာစ္ဍးအာနူကဵုရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဣရ (Apolitic Trend)ဟီုမ္ဂးတှေ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဆ္ဂး သၟတ်တအ် စဵုကဵုစိုတ်အိုတ်ဒစဵုဒစးအာကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် (Anti Politic) လးလးဂှ်ဟွံသေၚ် ဂးရ။
လ္တူပရေၚ်ဏအ် ဒးချပ်ထေက်မွဲပၠန်ဂှ် ပရူ အိုၚ်ဒဳယဝ်လိုဂျဳ (Ideology)ရ။ ကာလပိုဲဟီုဂး သဘဴဓဝ်ပရေၚ် ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး အခန်အိုၚ်ဒဳယဝ်လိုဂျဳဏအ် ဒးပါကၠုၚ်မံၚ်နွံရ။ လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်ကာလ အိုၚ်ဒဳယဝ်လိုဂျဳထောၚ်ပြိုဟ် သရိုဟ်စှေ်မံၚ်ဒှ်တုဲ အိုၚ်ဒဳယဝ်လိုဂျဳဂကူလဵုလေဝ် ဗိုန်န်ဗတ်တ်ရပ်ကေမ်ကေတ်လဝ်ဟွံထေက်ဂှ် ဒှ်သဘာဝရ။ ယဝ်ဒးဟီုမ္ဂး လေတ်ဗရဴဒဳမဝ်ကရေဇြဳ (Liberal Democracy) မဒှ် အိုၚ်ဒဳယဝ်လိုဂျဳခေတ်လက္ကရဴအိုတ်ဏအ်ဂှ်လေဝ် ပတှေ်စဂွံပေၚ်ၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ မုဟိုတ်ရောဟီုမ္ဂး ၚုဟ်မး (Value) လေတ်ဗရဴဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် ၜိုန်ဒုၚ်တဲပတှေ်ဂွံကီုလေဝ် ဖဵုပိုန်ပူဂဵုဍေံ မဂၠုက်မံၚ်လက္ကရဴတေံဂှ် ဒးမၚ်ဗဵုမံၚ်ဏီဖိုဟ် ဒးဟီုရ။
ဟဒှ်သၟတ်တအ် ချပ်စၚ်ခြၚ်၊ သၠေဟ်ပၟာပ္တိတ်သၟာန်ဗီုတအ်ဏအ်၊ ဟဒှ်အိုၚ်ဒဳယာသၟတ်တအ် မပ္တဝ်အာမံၚ် ဗီုတအ်ဏအ်ဂှ်ဟေၚ် ဒှ်မေတ်ယှေန်သၟတ်တအ်မာန်ဏောၚ်ထေၚ်ကေတ်ရ။
တၚ်လဝ်ယၟု မေတ်ယှေန် ဒုတ်တ်မွဲတုဲ ဓၟံက်မံၚ်ရုပ်ရဴ က္ဍိုပ်ဟွံမာန်သၞေဝ်၊ သၞေဝ်ဟွံမာန်က္ဍိုပ် ဗီုကၠာကၠာတေံဂှ် ဟွံသေၚ်ရရောၚ်။ ဖန်ဗဒှ်ကၠုၚ် မေတ်ယှေန် မွဲဒကုတ်မွဲဒကဴရ။ ဂကူမေတ်ယှေန်ဏအ်ဂှ် မေတ်ယှေန်ပူဂဵု (Personal Mission)လေဝ် ညးကော်စရ။
“လောကဏအ် မုက္တဵုဒှ်မံၚ်ရော” ဂှ်ဟွံကဵုဖျုန်၊ “မုအဲကၠောန်ကဵုမာန်ရော” ဂှ်ဟေၚ် စွံအဓိကရ။ ဟွံညာတ်ဒုဟ် လ္တူလောကဟွံမွဲကဵုအရပ်အရာတအ်ဂှ်တုဲ မွဲအခိၚ်ဓဝ် ဇၞောဝ်ပၟဝ်ပ္တိုန် အစောံစရာဲဍာ်ဒ္ကေဝ်ဇကု စဵုကဵု စိုပ်ကၞောတ်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴရ။ ဟီုဇေတ်တ်တှေ် သၟတ်တအ်တ္ၚဲဏအ် မေတ်ယှေန်ကၠေံမံၚ်ဟွံသေၚ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဗီုပြၚ် လစွံစိုတ် ညာတ်လ္တူမေတ်ယှေန်ဂှ် ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ရ။ နဲကဲ သ္ၚဳမၠာ်မေတ်ယှေန်တအ် ပြံၚ်သၠာဲအာဟေၚ် ဒှ်မာန် ရောၚ် ဂးရ။
တၚ်ထံက်ထ္ၜးလက္ကရဴအိုတ် စပ်ကဵု သၟတ်တအ် အတ္တဇၞော် (Egocentric) ဝွံ--
ပရေၚ်ပါ်ပဲါစပ်ကဵု သၟတ်တအ် အတ္တဇၞော်ဟီုဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု သၟတ်နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပံက် ဗွဝ်ဖျာတၟိတၟိတုဲ အံၚ်ဇၞးမံၚ်တအ်ဒှ်မာန်ရောၚ်ထေၚ်ကေတ်ရ။ သၟတ်တအ်ဏအ်ဂှ် မ္ၚးနူ “သြန်” တုဲ မုလေဝ် စိုတ် ဍေံတအ်ဟွံလုပ်စရ။ ရံၚ်ကဵုပိုဒ်ဏအ်တုဲ သၟတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်သၟတ် “တၞောဝ်ဒတောဝ်သြန်” (Cash Generation)၊ သၟတ် “တၞောဝ်ဒတောဝ်အတ္တ” (Self Generation)ရောၚ် ဗီုဏအ်လေဝ် ထ္ၜုတ်ကော်ခဴကၠုၚ်နွံရ။
“ သၟတ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် တုပ်ပၟာညံၚ်ရဴ ညးစုတ်လဝ်ဒ္ၚောဝ်မတ်ချေံ၊ ဂြိပ်ဂှ်ဂြိပ်မံၚ်ဖိုဟ် ဆ္ဂးဟွံညာတ်ပွဳူရ” ဗီုဏအ် ညးလ္ၚဵုပါ်ပဲါနွံရ။ လ္ၚဵုပၠန် “သၟတ်တ္ၚဲဏအ် မတ်ဍေံတအ်ရံၚ်စဂၠေံလောန်တုဲ ဟွံညာတ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲရ” ဗီုဏအ်လေဝ် ညးလ္ၚဵုဟွံဂွံသောၚ်စိုတ်နွံရ။
လတူဒဒှ်ဏအ်လေဝ် တၠပညာညးရံၚ်လ္ပါ်သၟတ်တအ် ဟွံမိက်ဒုၚ်တဲ ဒစဵုဒစးပၠန်ရ။ ညးတအ်ဟီု ပ္ဍဲခေတ် ကွတ် IT ဏအ် ဟွံဒးကေတ် တေဝ်လဳသကောပ် (Telescope) (ပၠံၚ်ရံၚ်ဇမ္ၚောဲ)ရ။ မိုက်ခရိုသကောပ် (Microscope) ဟေၚ် နွံပၟိၚ်မံၚ်ရောၚ် ဂးရ။ သၟတ်တအ်ဂှ် ဍေံတအ်ဟဒှေ်မံၚ်ကဵု ကွတ် IT ရရဒှ်တုဲ ဂၠးကဝ်တ္ၚဲဏအ် ဂှ် ဍေံတအ်လးဖျေံဗဵုရံၚ် ပ္ဍဲခုၚ်ဗှ်လိက်ဍေံတအ်မာန်မံၚ်ဣရရောၚ် ဂးရ။
ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်မုက်လိက်တၠုၚ်လအာသၟတ်ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ပိုဲတ္ၚဲဏအ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။
မုက်လိက် တၠုၚ်လအာ သၟတ်မန်ပိုဲတ္ၚဲဏအ်ဂှ်ရော?။ ညးချူလိက်ဏအ် ဟိုတ်နူဒှ်တၠပညာမွဲဟွံသေၚ်တုဲ ဂွံပ္တိတ်သွဟ် ထ္မံက်ထ္ၜးကဵု တၠုၚ်လအာသၟတ်မန်ပိုဲတ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ။
ဆ္ဂး သၟတ်မန်ပိုဲလေဝ် တၞီလုပ်မံၚ်ပ္ဍဲအဝေါၚ်သၟတ်ဂၠးကဝ်ပိုဲရဒှ်တုဲ အသိၚ်အလိုန် သၟတ်ဂၠးကဝ်ဂှ် လုပ်ခ္ဍဳလျတ်အာ ပ္ဍဲသၟတ်မန်ပိုဲမွဲနဲမွဲဗီုမာန်ရ။ တၠုၚ်လအာ သၟတ်ဂၠးကဝ်တအ် ဒၞာဲလ္ၚဵု ကြပ်မံၚ်ညးသ္ကအ်ကဵုပိုဲ၊ ဒၞာဲလ္ၚဵုဒှ်မွဲထပ်ကု သၟတ်ပိုဲတအ်လေဝ်နွံမာန်ရောၚ် ချိၚ်ဆကေတ်ဂွံရ။ ဆ္ဂး အရာပိုဲဟွံမွဲကုအဝဵုဂှ် ဒၞာဲတုပ်ကဵုညးဂၠးကဝ်တအ်မှ တုပ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟွံဒးဒှ်သၠေဟ်ပၟာရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုမတ်ဂကူပိုဲတုဲ ယဝ်ရံၚ်မ္ဂး ဝၚ်ဂကူမကဵုလဝ်တာလျိုၚ်ကု မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ခြာဟွံလအ် မ္ဒးပအပ်ပြာပ်ကဵုသၟတ်တအ် ဗွဲဨကန်ရ။ တၠုၚ်လအာသၟတ်ပိုဲတ္ၚဲဏအ်ကဵု တၚ်နွံပၟိက်ဂကူပိုဲတ္ၚဲဏအ်ဂှ် ၜိုတ်လဵုကြပ်မာန်၊ ဗီုလဵုဗ္ဂပ်ဖျပ်မာန်ဂှ် ဒှ်သွဟ် သွက်ကံကုသဵုပိုဲ အနာဂတ်ဟေၚ် ဒးဟီုရ။
အတိုၚ်ညးချူလိက်ဏအ် ပံက်လဝ် နိဒါန်လိက် နကဵု သဘဴဓဝ် “အိုက်သက်နယူတာန်” မဟီုလဝ် “တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိတအ်ဂှ် ဒၟာနူဂွံအခေါၚ်မံၚ်လ္တူပၞးညးဇၞော်တအ်တုဲ ပဵုတုဲ ဍေံတအ်ညာတ်သ္ၚောဲရ။” ဂှ်မ္ဂး ဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်အနာဂတ်ပိုဲရောၚ်ဟီုမာန်ရ။
ပြသၞာဂကူပိုဲ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်သောၚ်မံၚ် ဟွံဂွံ၊ ဟွံတုဲဒှ်ဏီတအ်၊ အခက်အခုဲ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဓမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴ သွက်တိုၚ်ပ္ကဴပိုဲ ဟွံစိုပ်တရဴဏီတအ်ဂှ် ဗီုလဵုသ္ဂောံသောၚ်ကၠောန်ၜိုတ်ဓၟံက်အာရုပ်ရဴမာန်ဂှ် သၟတ်တအ် ပဵုတုဲ တီဂၠိုၚ်၊ ညာတ်သ္ၚောဲဒၟံၚ်ရောၚ် မိက်ဂွံသ္ဂးရ။
ဇၟာပ်သၟတ်မန် ကဵုဂွံရေၚ်တၠုၚ် ကၠောန်ကမၠောန်မန်ညိအဴ။
ဂံၚ်သ္ကာ (၂၀/၁၂/၂၂)
(လိက်ဝွံ ရန်တၟအ်ကဵုပ္တိုန်စရာဲ သွက်တ္ၚဲသၟတ်မန် မရနုက်ကဵု (၁၁)ဝါ တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။)
တၚ်ပ္တိုန်သမ္တီ
(လိက်ဝွံ ကံက်နုက်လဝ် နူလိက် “ကျော်ဝၚ်း၊ ဦးနှောက်မုန်တိုၚ်းဆၚ်ခြၚ်း” တုဲ ဗ္ဂပ်ဖျပ်လဝ်ကု လညာတ်ညးချူ လိက်ရ။)
မေ (၁၅) ဏအ် ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် ကၟာတ်စရၚ် ဒုၚ်တဲကွးဘာရောၚ်
====================================
သွက်သၞာံဗ္တောန်ပညာ သၞာံ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ညးမမိက်ကတ်လ္ၚတ်ပညာ ပ္ဍဲကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန်တအ် ဂွံဂြၚ်ပ္တီ အာတ်လုပ်မာန်တုဲ စပ္တံနူ ဂိတုအေဗရဴ မလောန်ကၠုင်တုဲတေံ ကော်ဘိက်ဒုင်တၠုင်မံင် ကွးဘာတၟိတအ်ရ။
နကဵုတၞးလိက် ဂမြင်ပ္တီအာတ်မိက်အခေါင်လုပ်သှ် (Application form) ဂှ် ကွးဘာတအ် ဒးဗေၚ် ပလံၚ်ပစိုပ် ဒၞာဲကဝ်လိက်မန် မစၞောန်လဝ်တုဲ နူဂှ် မွဲကဆံၚ် နူဘာတေံ ကလေၚ်ရုဲစှ်တုဲ ညးမကလိဂွံ အခေါၚ်တိုန်ကဝ်လိက်မန် သွက်သၞာံဗ္တောန်ပညာဏအ် ညးတအ် ကလေၚ် လလောၚ်ကဵု ပၠန်ရ၊
ခြာဟွံလအ် ဂိတုမေ စၟတ်တ္ရဲ (၁၅) ကလဳတေံမ္ဂး နူကဵုကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် (Mon National College) တအ် ကၟာတ်အာစရင်တၞးလိက်ဗပေင် (Application) ဒုင်တဲကွးဘာတၟိ သွက်သၞာံဗ္တောန်ပညာ ၂၀၂၃-၂၄ ရောၚ်မဒှ်ရ။
တ္ရဲကၟာတ် တၞးလိက်ဗပေင် (Application Form) ဒုင်တဲကွးဘာတၟိဂှ် ညောန်ကြပ်ကၠုင်ဗွဲမလောန်ရတုဲ ညးညးအဲအဲ ဟွံဂွံဗပေင်ဏီကီု၊ ဗပေင်လဝ်တုဲကီု ယဝ်ရသှ်ေသၟေဟ်ဒၟံင်နွံမ္ဂး ဗွဲမဂတာပ်အခိင် ညံင်ဂွံ ပလံင်ဗစိုပ်ကဵုမာန်ဂှ် နူကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် (Mon National College) ထပ်ဆဝ်ဗ္ရုဟ်လဝ်နွံရ။
နွံပၟိက်တၞးလိက် သွက်ဂွံသှ် အခေါင်လုပ် ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်မ္ဂး အာစိုပ်ဇရေင် ရုင်ဌာန ပရေင်ပညာ ကောန်ဂကူမန် (မတ်မလီု၊ ညဳသာ) ကဵုဒှ်၊ ရုင်ဆက်ဆောံ ဗော်ဍုင်မန်တၟိကဵုဒှ်၊ လုပ်စိုပ် မုက်လိက်လပှ်ကျာ ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် https://www.facebook.com/monnationalcollege တုဲ ဂၠောင်ဂြဲဖျေံ (Download) ကဵုဒှ် အာတ်မိက် ချူဗပေင်မာန်ရ။
ချူဗပေင်တင်နင်မၞုံပၟိက် ဍိုက်က်ပေင်င်တုဲမ္ဂး ဇရေင်ရုင်ဌာနပရေင်ကောန်ဂကူမန် (မတ်မလီု၊ ညဳသာ) ဟွံသေင်မ္ဂး ရုင်ဆက်ဆောံ ဗော်ဍုင်မန်တၟိကဵုဒှ်၊ နကဵုအဳမေလ် info@moncollege.org ကဵုဒှ် ပလံင်ဗစိုပ်ကဵု မာန်ရောင် နူကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် လလောင်တြး လဝ်ရ။
ကုညးအာတ်မိက်ဂှ် ဂိတုမေ စၟတ်တ္ရဲ (၂၀) တေံမ္ဂး ကၠောန်သ္ပအာ ပေါဲစမ်ၜတ်ဍာ်ဒကေဝ် ကေုာံ သၟာန်သှ် (Interview) ရောင်။ ညးက္လိဂွံအခေါင်တိုန် ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်တအ်မ္ဂး ဒးကတ်ဗ္တောန်အာပညာ ပွိုင် (၃) သၞာံတုဲ ကဝ်လိက်အာစိုပ်ဒတုဲမ္ဂး ဒးက္လေင်ကေတ်တာလျိုင် ဆဵုဂဗပရေင်ကမၠောန် ပွိုင် (၂) သၞာံရောင်။
ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန်ဏအ်ဂှ် စပံက်ဗ္တောန်ကၠုင်လဝ် နူကဵုဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ၊ သၞာံ ၂၀၂၂ တေံတုဲ လၟိဟ်ကွးဘာ ဗၞတ် (၃၀၀) တၠ တိုန်စိုပ် ကတ်လ္ရတ်မံင်ဖိုဟ်ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
ရန်တၟအ်ကဵု သွက်ဂွံလွဳၜံင်ပ္တိတ် တမ်ရိုဟ်မၞိဟ်နဲခိုဟ် အပ္ဍဲကောန်ဂကူမန်တုဲ နကဵုသၞောတ်ပညာက္ဆံင်သၠုင်ဂှ် နူကဵုကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် ပံက်ဗ္တောန်ကဵုဒၟံင်ဘာသာ Social Science, Mass Media and Journalism, Leadership and Management, Education Teaching, Education Management ကေုာံ Mon Literature အပံင်ဖအိုတ် ၆ ဘာသာနွံရ။
သွက်သၞာံဗ္တောန်ပညာ ၂၀၂၃-၂၄ ဏအ်မ္ဂး စပ်ကဵုသွာင်ပရေင်ထတ်ယုက် ဘာသာ Nursing လေဝ် ထပ်ဂလိုင်ပ္တိုန်လဝ် မွဲဘာသာနွံပၠန်တုဲ ကဝ်လိက် အာစိုပ်ဒတုဲမ္ဂး အပ်ပြာပ်ကဵုတဆိပ်ကြာ (Associate Degree of Art) ရောင် ဂွံတီကေတ်ရ။
ပရိုၚ်ဍုၚ်မန်တၟိ
PPST မှ နုတ်ထွက်ရန် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ စာတင်ထား
မေ ၁၀၊ ၂၀၂၃
လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ
တနိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အပစ်ရပ် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြင့်
မွန်ပြည်သစ်ပါတီအနေဖြင့် နှုတ်ထွက်ရန် စာကို ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလကုန်ပိုင်းက စာတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အဆိုပါ ကိစ္စကို လာမည့်အစည်းအဝေးတွင် ဆွေးနွေးသွားရန်ရှိသည်ဟု PPST အဖွဲ့ဝင် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO) မှ နာယက ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက ပြောသည်။
“နုတ်ထွက်စာတင်ထားပြီးတော့ အားလုံးနဲ့ ဆွေးနွေးမယ်။ အဓိကကတော့ ဘယ်လိုမျိုး အကြောင်းကြောင့် ထွက်ရတယ်ဆိုတာလေးလည်း သိချင်တယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ လာမယ့် အစည်းအဝေးကြမှပဲ ဆုံးဖြတ်မယ်ပေါ့။ ဒါပေမဲ့ PPST မှာ ပါဝင်တယ်ဆိုတာက တစ်ဖွဲ့ချင်းရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်ကိုလည်း ကျနော်တို့က လေးစားတော့ သူ့အဖွဲ့နဲ့ သူ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်တာကိုတော့ ကျနော်တို့က လေးစားလိုက်နာရမှာပေါ့။ သို့သော်လည်းပဲ အများနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ အခွင့်ကိုတော့ ရသလောက်တော့ ယူရမှာပေါ့ဗျာ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်နေ့က တနိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) တွင် ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီး အပစ်ရပ်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ် ဦးဆောင်အဖွဲ့ (PPST) ယာယီခေါင်းဆောင်နေရာတွင် တာဝန်ယူခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က အနားယူသွားခဲ့ပြီးနောက် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP) မှ ဒုဥက္ကဋ္ဌ နိုင်အောင်မင်းက ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
PPST အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်စာတင်ထားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ မွန်ပြည်သစ်ပါတီကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့သော်လည်း လက်ခံဖြေကြားခြင်း မရှိသလို တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်ခြင်းလည်း မရှိသေးပေ။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီ အနေဖြင့် PPST မှ အလုံးစုံနုတ်ထွက်ခြင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ပူးပေါင်းမှု အချို့ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက ဆက်ပြောသည်။
“နောက်ခံသမိုင်း ဘာကြောင့်လဲပဲ ကျနော်လည်း မသိဘူး။ သို့သော်လည်းပဲ လုံးလုံး နုတ်ထွက်သွားတာတော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့ အပေါင်းလက္ခဏာလေးပေါ့၊ ကျနော်တို့ ဆီမှာ အပေါင်းလက္ခဏာ ၃ ဖွဲ့ရှိတယ်၊ PPST Plus 3 လို့ ခေါ်တယ်၊ ၃ ဖွဲ့ကတော့ CNF ရယ်၊ KNU ရယ် RCSS ရယ်၊ အဲဒီ ၃ ဖွဲ့ထဲမှာမှ RCSS က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု များတယ်ဗျ။ ပါဝင်သင့် ပါဝင်ထိုက်တဲ့ နေရာမှာ သူတို့ ပါတယ်။ ဥပမာဆိုရင် ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ကော်မတီမှာ ပါတယ်ဗျာ။ နောက်ပြီးတော့ အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖိတ်လို့ သွားသော်လည်းပဲ RCSS ကိုယ်စားလှယ် လိုက်ပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ ရိက္ခာတွေ ဘာတွေ နိုင်ငံတကာပေးတာတွေပေါ့ အားလုံးကိုလည်းပဲ သူတို့က ရယူတယ်ဗျ။ ကျနော်တို့ အမှုဆောင်ထဲမှာ လုပ်ငန်းထဲမှာ တချို့ ထဲထဲဝင်ဝင် အစုမပါတာ တစ်ခုပါပဲ။ ဒါကြောင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကတော့ မြင့်ပါတယ်” ဆိုသည်။
PPST တွင် ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS/SSA)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ ရခိုင်ပြည် နယ်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး/ ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်-ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ (KNU/KNLA-PC)၊ ဒီမိုကရေစီ အကျိုးပြု ကရင်တပ်မတော် (DKBA)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက် တပ်ဦး (ABSDF)၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ လားဟူ ဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး (LDU) တို့ဖြင့် ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
အဆိုပါ အဖွဲ့အစည်းမှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်တပ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် RCSS၊ KNU နှင့် CNF တို့က အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ထားခဲ့သည်။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP) သည်၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့က တနိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားခဲ့သည်။