ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

 ဂမ္တဴဂၠးတိဂှ် ထိၚ်မာန်၊ ပေဲါပၞာန်ဂှ် ထိၚ်ဟွံမာန်

ဒဵုဗျု

ဂိတုနောဝေမ်ဗာ ၁၂၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ၂၀၂၁

ပ္ဍဲကဵုပရိုၚ်တ္ၚဲဏံ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးမိပ်၊ မွဲလပါ်ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဒှ်ဓဝိၚ်- ထေက်ကဵုဒးမိပ်ဂှ်တုန်၊ ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအ မေရိကာန် ပံၚ်တဲက္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်တုဲ လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ စပ်ကဵုအခန်သွက်ဂွံလုပ်အာပေဲါဗတိုက်ကဵု ရာသဳ ဥတုဂၠးတိပိုဲ မပြံၚ်လှာဲအာမံၚ်လပါ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ယူအေန် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိဝွံဂှ်ရ။ ဂွံညာတ်ကေတ်မိၚ် ကေတ် ညးတအ်မဟီုမလလောၚ်တြးတအ်ဂှ်တုဲ အလုံဂၠးတိမွဲ ဒုၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ညးတအ်ၜါဍုၚ်မပါ်ခြာတုဲ မတုပ် သၟဟ်မံၚ် ဗီုသၞညးသကအ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ၚိတ်လဝ်ဂှ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စကေၚ်ကာအန္တရာဲအလုံဂၠးတိဏံ ညးတအ်ၜါဍုၚ် မဒှ် ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏံ ပံၚ်တဲဂစာန်လွဳပရာအာမာန်ဂှ် ဍေံဒှ်လက်သန်ခိုဟ် သွက်ဂၠးတိရောၚ် ညာတ်ကေတ်အိုတ်ဂှ် တုဲ နူဂကောံဍုၚ်အဳယူတံလေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရောၚ်ဂှ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်အေဝ်ဂျာဇြဳရာ ပ္ဍဲနောဝေမ်ဗာ (၁၀)ဂှ်ရ။

ပြသၞာအကြာညးတအ်ၜါဍုၚ်ကဵု ပြသၞာအလုံတၞောဝ်မၞိဟ်တအ် မဒးဆဵုဂဗမံၚ်တအ်ဂှ် ဟွံတုပ်သၟဟ်ရောၚ်ဂှ် ညးတအ်တီကေတ် တုဲ ရံၚ်ကဵုဂုန်ဖဵုအလုံဂၠးတိမွဲ ဍေံမဟွံသေၚ်ကဵုဆဍုၚ်ဇကုမွဲဓဝ်တုဲ ညးတံလုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်မွဲဣဝဵုမွဲဒလေၚ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဍေံဒှ် ဟိုတ်ဂၠးတိပိုဲ ဂွံတဝ်အာလပါ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအရာဖအောန်ဖျေံဓါတ်ဂီုဂမ္တဴဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ နာဲအေန်တိုဝ်နဳ ယော ဂူတရာတ်လေဝ် ဟီုဒုၚ်တၠုၚ်ဂလာန်မိပ်စိုတ်နဒဒှ် “လဂါံဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် important step” ပ္ဍဲအရာလုပ်ပေဲါဗတိုက်ကဵု အန္တရာဲရာသဳဥတုမပြံၚ်လှာဲမံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဝွံရောၚ်။

ဍုၚ်ဇၞော်ၜါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မကဵုမံၚ်အန္တရာဲကဵုအလုံညးဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲအရာစပ်ကဵုပြောဟ်ပတိတ်မံၚ်ဓါတ်ဂျိ ဗၞတ်ၜိုတ်(၄၀) က္ဍိုပ်ကၠံကီု ရောၚ် ဂှ်လေဝ် ပိုဲတအ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ကီုရ။ ယဝ်ရညးတအ် ဟွံကေတ်တာလျိုၚ် အဓိကမဂး ဟွံတိတ်ဗၠးနူဂမျိ ညးလိုက် ဂၠးတိ တအ်ကီုရောၚ်။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဏံ ပိုဲတအ် ဒးတၚ်ဂုန်ကဵုညးစၞးအမေရိကာန် နာဲဂျန်ကေဝ်ရဳကီု၊ ညးစၞးဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳ ယှေန်ဟဲကီုရောၚ်။ ညးတအ်ၜါတၠဂှ် ဒှ်ညးစၞးမကေတ်မံၚ်တာလျိုၚ် သွက်ရာသဳဥတုဂၠးတိ ပ္ဍဲအရာသ္ပစၞးကဵုဍုၚ်ညးတအ် ဂှ် ရောၚ်။

“ဍုၚ်ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံပံၚ်တဲအာညးသကအ်ကြပ်ပ် ပ္ဍဲအရာဂွံကော်ဆဴအာ ကဵုပြသၞာပိုဲမၞိဟ်တအ် မဒး ဆဵုဂဗမံၚ်ဇၞော်အိုတ် မတွံဂး အခက်အခုဲရာသဳဥတုဂှ်တုဲ အရာဝွံ ဍေံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ဟိုတ်ပိုဲဂွံဒးကၠုၚ်စိုပ်ဒၞာဲသဳအိုဝ်ပဳ COP – conference of the parties (သဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် စပ်ကဵုရာသဳဥတုဂၠးတိ) ဝွံဂှ်တုဲ အဲဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကဵု လိက်ပံၚ်တဲလလောၚ် တြးညးတအ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ ဣဏံဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်ခိုဟ်မွဲ သွက်ပိုဲတအ်ရောၚ်” ဂလာန်မြဴသာ်ဝွံ နာဲဖရေန် တေမ်မာမာန် မစိုန်ဒှ်တဴဒုတိယဥက္ကဌ သၟိၚ်ဇၞော်ကမ္မယှေန်အဳယူ ပ္ဍဲအရာမဆေၚ်စပ်ကဵုကေၚ်ကာရာသဳဥတု(Frans Timmermans, the European Commission’s executive vice president for the European Green Deal) ဂှ် ဟီုလဴထ္ၜးလဝ်ကဵု ဌာန ပရိုၚ်ဂၠးတိဂှ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဌာနပရိုၚ် The Guardian လေဝ် ဟီုဗၟံက်လဝ် ဗီုသမ္မတဍုၚ်ကြုက် နာဲဇြဳဂျေန်ပေန် မဟီုကဵုလဝ်သတိ စပ်ကဵုဓဝိၚ် သောက ဖေက်ပ္ဍဲဒေသအာယှဖသဳဖိတ် ကလေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန် ညံၚ်ရဴခေတ်ကာလပၞာန်ဂံက်၊ ဖေက်ဍုၚ်မွဲကဵုမွဲ ကတဵုဒှ် ပဋိပ က္ခသေက်ဇဵုညးသကအ်ရောၚ်။ ပ္ဍဲကဵုက္ဍိုက်လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် Xi Jinping warns against return to Asia-Pacific tensions of cold war era မြဴသာ်ဝွံတုဲ ၊ ပ္ဍဲပိုဒ်လိက်မွဲဂှ် ချူလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံသာ်ဝွံပၠန်ရ။“The Asia-Pacific region cannot and should not relapse into the confrontation and division of the cold war era.” ညံၚ်ဒေသဝွံ ဂွံက လေၚ်ကတဵုဒှ်ပၞာန်ပၠန်ဂှ် အမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဖန်က်ပထုဲမံၚ်ဖေဝ်ရောၚ်ဂှ်လေဝ် ရံၚ်ကဵုဂလာန်ညးဂှ်မဂး ညးဂၠးတိတအ် တီကေတ်မာန်ရ။ ကြဴနူအမေရိကာန် က္ဍိုက်ပ်ဒက်ပတန်ဂကောံမဟာမိတ်ဂမၠိုၚ် မပါလုပ်လၟိဟ်သီုဍုၚ်ဂလာအိန္ဒိယကီု၊ အဝ်သတြေလျကီု၊ ဂျပါန်ကီုဂှ်တုဲ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ကတဵုဒှ်ဂဝိၚ်သောကရောၚ်။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခထာဲဝါန်ဂှ်လေဝ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်ဒေ သဍုၚ်အာယှဂမၠိုၚ် ဂွံထုဲထံၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကီုရောၚ်။

နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဍေံဒှ်ကၠုၚ်သၞကဵုဂကောံဍုၚ်မဟာမိတ်ကွိတ် (Quad) ခ္ဍၚ် ညးတအ်ဒးဂၠာဲဍုၚ်မဟာမိတ် သွက်ဂွံစၞေဟ်ပလန် ခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဍုၚ်ပိုဲ သွက်ဂွံဒးဗက်လကြဴဍုၚ်ကြုက်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုမာန်ရ။ အလဵုပၞာန်ဗၟာတအ် ဗက်လကြဴလပါ်ဍုၚ်ကြုက်၊ အလဵုအသဳပြိုၚ်ပကာန်အေန်ယူဂျဳတအ်၊ ဂကောံရပ်လွဟ်မဒိုအ်လဝ်ပန်ပှော် မချုက်လိက်ကသုက်အေန်သဳအေတအ်ဂှ် ဗက် လကြဴမဟာမိတ်ကွိတ်တအ်ဂှ်မဂး ပဋိပက္ခဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဍေံဒှ်ဟိုတ်သ္ဂောံဂၠိၚ်သ္ၚောဲမာန်ရောၚ်ဂှ် တော်ဆကေတ်မာန်ရ။ လစွံစိုတ် အကြာဂကောံဍုၚ်အာဇြဳယာန်တအ်လေဝ် ထကးပြးတိတ်အာမာန်ကီုရ။ ပ္ဍဲဂကောံဍုၚ်တအ်ဝွံ ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးဒုၚ်အုပ်ဂလီုလဝ် နကဵုအဝဵုဍုၚ်ကြုက်လေဝ်ကီု၊ အမေရိကာန်လေဝ်ကီုဂှ်တုဲ ၜိုန်ရပဝ်လဇြဳညးတအ်မသုန်တၚ်တအ်ဂှ် အလုံလိုက်မွဲဒုၚ်တဲ မာန်ကီုလေဝ် ဆဂး စပ်ကဵုလညာတ်သဳကၠဳပညဳပညပ်ဂၠာဲသွဟ်တအ်ဂှ် လပါ်ရဲအေန်ယူဂျဳတအ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ဟွံမွဲရောၚ်ဂှ် လိက်လညာတ်တၠဂုန်အစာရာဝိက ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညးတအ်တက်ကျာဟွံမာန်၊ အဇာဂှ် စၞးဂှ် ဒးဗတိုက် သအးကၠေံရောၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်လညာတ်သာ်ဝွံဂှ်တုဲ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ်လပါ်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ညးတအ် ကၠတ်ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ကီုရောၚ် ပရိုၚ်ဘာသာဗၟာတအ် အကြာဏံ ချူဗၟံက်လဝ်နွံရ။ ကုခမဳသၚ် မနွံကဵုလညာတ် ဟွံတုပ်ကဵုဇကု တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ဍာံပန်ဂစိုတ် ကၠတ်ဂစိုတ်တဴကီုဂှ် ပိုဲတအ် ဒှ်သတ်မၞိဟ်မဓဇန်လောန်အာနူဗၞတ်ရ။ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ပူဂဵုဟွံ ကေၚ်ဒစဵုဒစး ပစူလပုဟ်တဲပိတၞုၚ်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ဒဴလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညးဒဴပၞာန်ညးတအ်ဟွံဂွံ၊ ထ္ၜးဟိုတ်ညးတၟုတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်ထုဲမံၚ်ဂှ်တုဲ တးပဲါကၠေံ ဟွံကဵုအခေါၚ်၊ ညးမဒဴပၞာန်တအ်ဂှ် ဒဒိုက်မွဲစိုပ်ဒဒိုက်ၜါရ။ ပရိုၚ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲနောဝေမ်ဗာ ၁၂ဂှ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ပေဲါဗတိုက်လ္ၚဵုဂှ် ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳတအ်ဟာ၊ အေန်ယူဂျဳတအ်ဟာဂှ် ပါ်ပဲါဟွံဒးအိုတ်ဂှ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ် ညးတအ်လေဝ် ဒးဒုဟ်၊ ပဲါတးညးတအ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာသာ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိပဲါ ပဲါလံက်ကွတ်ဒးလံက်ဂၞၚ်ရောၚ်။

တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဝွံပၠန် ဘာညးမရှေ်သှေ်ကျာ်ခရေတ်တအ် ပ္ဍဲတိဍာ်ဍုၚ်ချေၚ်တအ်ဂှ် ဗၞတ်ၜိုတ်၂၂ဘာ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပလီုပလာ်ကၠေံပၠန်ရ။ လအာသာ်ဝွံ ကၠာကၠာတေံ သၞာံမဟွံလအ် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဂှ် သၚ်ရခေၚ်တအ် ဒးဒုၚ်ပတိုန်ဒုဟ် ဆက် ဆောံကဵုပၠန်ဂရးရပ်လွဟ်အေအေတအ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ခေတ်ဂှ်ဒှ်ခေတ်ကာလအေန်အေဝ်ဒဳ မအုပ်ဓုပ် လဝ်ရောၚ်။ ပြဝမဓဇန်ကြမ်လတူညးဟွံမွဲကဵုဒုဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာလဵုတိုန်န် ကၠောန်သ္ပမံၚ်ဟဂှ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဘာလ ကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာကီု၊ ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ညးဘာသာမပ္တံခရေတ်တအ်ကီု ယဝ်ရဆက်စပ်မံၚ်ကဵုကောန်ဂကူတအ်မဂး ဒးဒုၚ်ပ လီုပလာ် အိုတ်ရ။ ညးမဒှ်ဂလာရောဟေန်ဂျာတအ် ဂၠိုၚ်ကဵုစှော်ကိုတ် အာစိုပ်ဒဒိုက် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်စံၚ်ကွာန်၊ ပလီုကောန်သမ္ဘာ သီုဒးဒုၚ် ထ္ဍေၚ်ပတိတ်နူဍုၚ်ကီုလေဝ် ဇကုအံၚ်ဆာန်စုကျဳ လုပ်စမံၚ်လပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာညးတုဲ ဂြောပ်ဗဒန်တဴဒုဟ်အိုတ်ဏီဂှ်ရံၚ် ကေတ်မ ဂး ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာတအ် ဓဇန်လောန်တဲရ။

ရံၚ်ကဵုဥပ္ပတ္တိမကတဵုဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲဇေတ်တ်ဂှ်မဂး ကမၠောန်ဍေံမဒှ်လလေၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ် အုပ်ဂလီုဂွံလဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်ဇြက်ဟီုဟၟဲ၊ ရဲအေန်ယူဂျဳတအ်လေဝ် ပလီုပလာ် ဓဇန်တဲလတူ။ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တအ်လေဝ် လုပ်စလပါ်ပၞာန်ကီု၊ လပါ်အေန်ယူဂျဳကီု နွံတဴနာနာသာ်ဂှ်တုဲ လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ လညာတ်ဂွံပညဳပ ညပ်သွက်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဆကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ညိညဟေၚ်နွံတဴဂှ်တုဲ ဍုၚ်ပိုဲ အဃောဂၠံၚ်ကၠေံမံၚ်ရောၚ် ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော် ညံၚ်ရဴလဂုၚ်တအ်၊ အၚ်ဝတအ်၊ သေတ်ကါၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် အကာဲအရာကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵု သဳရဳယျာ ကၠာတေံရ။ လၟုဟ်ဝွံဍုၚ်သဳရိယျာသ္ၚိတ်ဇြမံၚ်ကီုလေဝ် ဆဂးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ကြပ်ဂွံမံၚ်ချာမ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရောၚ်။ ဝါဒပလီုပလာ် နူလ ပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ကီု၊ အေန်ယူဂျဳကီု ကၠောန်မံၚ်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဆလအ် ဂွံဒိုအ်ကၠေံမာန်ဂှ်ရော ယဝ်ရပိုဲသၟာန်ရံၚ်မဂး အခိၚ်ဝွံ ဒှ်အခိၚ်အဃောစိုပ်မံၚ်သဂါဗတံရောၚ် ယဝ်ရဟီုမဂး ဟွံဗၠေတ်ရ။ အနာဂတ်ဂတပြဟ်ဟ်ဝွံ ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် စၟဳဟွံညာတ်ရ။ လညာတ်မဓဇန်ကြမ်ကြဂှ် ဒှ်လညာတ်မပၠေၚ်ကၠေံတသိုက်ပိုဲမၞိဟ်တအ်မွဲရောၚ်ဂှ် ဗွဲယျေဘူယျဟီုမာန်ဂှ်တုဲ လညာတ်ဏံ ပ္ဍဲဍုၚ်ပိုဲ ရဲဂကောံတအ်ဂှ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်လဝ်ပေၚ်ၚ်ဂှ်တုဲ ပရိုၚ်မဆက်စပ်ကဵုပွမဓဇန်ကြမ်ကြတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဌာနပရိုၚ်ဗတ်ဘာသာဗၟာ ပ္ဍဲဗဳဗဳဇြဳတအ်၊ ဗဳအိုဝ်အေတအ်ဂှ် ဂတဏံ ဒဵုကဵုဗှ်ဗက်ဟွံမာန်ဒှ်မာန်ရောၚ်။

ကြုက်ကဵုအမေရိကာန် ဟွံပြေပြံၚ်ခ္ဍၚ် သွဟ်ဍေံမတဝ်အာကဵုၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ပိုဲ သ္ၚောဲအာခ္ဍၚ်ဂှ်တုဲ ယူအေန်လေဝ် မူပကဵု ဟွံမာန်၊ အာဇြဳယာန်လေဝ် မူဖန်က်ကဵုဟွံတုဲရ။ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုအေန်ယူဂျဳလေဝ် ဝေၚ်ပြိုၚ်ဓဇန်ညးသကအ်သၟးဂှ်တုဲ လအ် အာခ္ဍၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒဒိုက်ဇၞော်ခ္ဍၚ်ရ။ အကြာဏံ ဂကူဝတအ်၊ ဂကူရခေၚ် မတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ် ဒၞာဲအဝဵုအေအေတဴ တအ်ဂှ် ဒဒိုက်အောန်အိုတ် ဟီုကြပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဗွိုၚ်ဇကု ၜိုန်ရဍောတ်ကီုလေဝ် တိဍာ်ဇကုကဵုဇကု အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဇကု ကဵုဇကုမဂး ခိုဟ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဒဒှ်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်အဝဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတဴတအ်ဂှ်ကီုမဂး တီကေတ် မာန်ရ။ သွက်ရဲမတန်တဴပ္ဍဲတိဍာ်တအ်ဂှ် ဂဥုဲစဵုဒၞာလေဝ် ကလိဂွံမံၚ်၊ ဒှ်ကၠုၚ်ယဲမဂး ဂွံအာလွဳလွတ်ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲ အောန်ရ။ သ္ၚိဇကုဍောတ်သွတ် မသိုၚ်ခၞံလဝ်အဆံၚ်ဟွံစိုပ်လဝ်ကဵုဒှ်ကၠာရ ယဝ်ရတိတ်ဗၠးမံၚ်နူဘဲအန္တရာဲၜိုဟ်ဂံက်ဂမ္တဴ၊ ဂဂဳအ ယဴတအ်ဂှ်မဂး ဂွံတိက်မံၚ်ၜိုဟ်ဟ် ဗွဲတသိုက်မာန်ကီုရောၚ်။ ဂွံလဝ်သ္ၚိခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒးဗက်အောပ်တိက်မံၚ်ကီု၊ ဒးဂွိၚ်ဖေက် မံၚ်ကဵုညးကၠုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ကီုမဂး ဟွံကလိဂွံတသိုက်စိုတ်ရ။ ။

ချူလိက်မန်စိုအ် ဗှ်လိက်မန်စိုအ်