ပၠန်ဂတးမန် ကဵု ရခေၚ် မုတၞဟ်ခြာရော
အေပရဴ ၁၀ (၂၀၂၃) ဂှ်မ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ) ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ်ပေၚ်(၁၄)သၞာံရ။ ဂကောံပၠန်ဂတးဂမၠိုၚ် ၜိုတ် ၂၀ ဂကောံ ဒးစိုတ်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးရခေၚ်(အေအေ)အိုတ်တုဲ ချူပလံၚ်ဗစိုပ်လိက်သဝဏ် စှ်ေစိုတ်ထံက်ဂလာန် ကု ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ) ဟီုထိုၚ်သးကေတ်စရာဲလ္တူ (အေအေ)တံရ။
ပ္ဍဲဝၚ်ဗော်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ)ဂှ် ဒှ်ဗော်ဒယှ်တမ္ညဝ်အိုတ် မွဲတုဲ ပ္ဍဲရာလုပ်ပေါဲဗတိုက် ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ အခိၚ်ဒှ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက် ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပၠန်လေဝ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ဒးဂိချိုတ်ဂၠိုၚ် ဂျိုၚ်အောန်၊ အေအေ တံသီ ဂွံမံၚ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ မွဲဒပ်တုဲမွဲဒပ်ရ။ ဒေသတိဍာ်ကောန်ဂကူရခေၚ်တံဂှ် ဂကူညးတၞဟ်ဟွံပြံက်နှဴ ဗီုတိဍာ်မန်တံရ။ အဒေါဝ်ဂြိုဟ်ဍုၚ်လေဝ် ကောန်ဂကူရခေၚ်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ် မံၚ်တန်တဴရ။ မဗဳဇကောန်ဂကူရခေၚ်တံပၠန်လေဝ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ညးတံ ဆာန်ဂကူ ဍာံပြတုဲ ပ္ဍဲအရာထိၚ်ဒဝ် အရေဝ် လိက်ပတ် ဂကူ ညးတံဂှ် ဇြိုဟ်နက်တဴဗွဲမလောန်ရ။
စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူရခေၚ်တံဂှ် အလဵုညးတံ စိုပ်စိုပ် စိုတ်ဓာတ်ဆာန်ဂကူ ဆာန်အရေဝ် ဆာန်လိက်ပတ် ညးတံဂှ် အတိုၚ်ပကတိ ညးတံဟွံထောံကၠေံ ပရေၚ်ဂကူညးတံဟေၚ် စွံမုက်ဂၞန်မွဲတုဲ ရေၚ်တၠုၚ် ထံက်ပၚ် ကဵုဇြဟတ်တဴရ။
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် တိဍာ်ရခေၚ်တံဂှ် ကၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဍန်ဂြက်တုဲ ပရေၚ်မံၚ်စံၚ်စသုၚ်လေဝ် ဟွံသၠဲလး ဗီုကဵုတိဍာ်ဒေသ မန်ပိုလးလးရ။
ပၠန်ဂတးရခေၚ်(အေအေ) မံက်တိုန်ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂိတုအေပရဴ ၁၀ စဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဌာန်ဂအုပ်ပၠန်ဂတးကချေၚ်(ကေအိုၚ်အိုဝ်) လိုၚ်ဇြာ ဂှ် စတမ်ကၠာ သၟတ်ရခေၚ် ၂၆ တၠဟေၚ် စတမ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ်ရ။
အကြာသၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ) တံ စကၠတ်လုပ်ဖျေံသဇိုၚ် ပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ် ကဵု အကြာတိဍာ် ချေၚ် ပလေက်ဝ ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ ဂှ် စဒှ်ပေါဲပၞာန် ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ တံရ။
ပွိုၚ် ၂ သၞာံ က္တဵုဒှ်ပေါဲပၞာန်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်တုဲ ပၞာန်ဗၟာတံ ပန်ဗတိုက် ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ) ဟွံမာန်တုဲ ကၞောတ်တဲ ၂၀၂၀ ဂှ် ကၠတ်တက်ကျာ ကဵု ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ) ပၞာန်ဗၟာတံ ကေတ်ကၠုၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ် ကဵု ဒပ်ရခေၚ်(အေအေ) တံရ။
နူတမ်ဝါဒိတေံ ပ္ဍဲကဵုတက်ကျာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲကရောံကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးဂမၠိုၚ် မွဲကရောံကဵု ဒပ်ပံၚ်ကောံ ယူအေန် အေဖ်သဳ တံဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ဟွံသ္ပသမ္တီကဵု ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ)တုဲ ပါဲလဝ် ဒပ်ရခေၚ်(အေအေ)တံ ဟွံကဵုလုပ်ဝိုၚ် တက်ကျာၜိုဟ်လလမ်ဂှ်ရ။
ဗွဲကြဴဏံ ဇြဟတ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ)တံဇၞော်တိုန်တုဲ ကာလဗတိုက်ဟွံမာန်မှ ပၞာန်ဗၟာတံ ဒးတက်ကျာ ဒးသ္ပသမ္တီ ဒှ် ကၠုၚ်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ် အကာဲရာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ဖအိုတ်ဂှ် ရံၚ်ကဵုဇြဟတ်ပၞာန်တုဲမှ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ဆက်ဆောံတက် ကျာရောၚ်ဂှ် ကၠးမံၚ်ရ။
ဂကူရခေၚ်တံဂှ် စှ်ေစိုတ်ထံက်ဂလာန်ကဵု ညးအာဍိုပ် ထောန်မျာတ်နာၚ် တုဲ ကောံပူဗိုၚ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ) တံရ။ မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ကောန်ဂကူရခေၚ်တံ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ဒးဒုၚ်ကရေပ်ဓရတ် ကဵု အလဵုအသဳဗၟာဂှ် ကောန်ဂကူရခေၚ်တံ စၞးဒးအာကၠောန်စဍုၚ်သ္အာၚ်ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေၚ် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်တံအိုတ်ရ။ ပၞာန်ဗၟာတံ ဍဵုဍိုက်ကရေပ်ဓရတ်ဂကူရခေၚ်ခ္ဍၚ် ကောန်ဂကူရခေၚ်တံ စိုတ်ဂိတုဲ လုပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ)တံ မွဲကာလဓဝ်ဂှ် ဇြ ဟတ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ)တံ ဇၞော်ခိုၚ်ဒှ်တိုန်ဇြဟတ် ကဵုလက်ရ။
ကောန်ဂကူမန်ပိုဲဗီုဂကူရခေၚ်တံဟွံသေၚ်ရ လ္တူညးအာဍိုပ်ပၠန်ဂတးမန်တံ ကွာ်မံၚ်ဂှ် ကောန်ဂကူပိုဲ လ္ၚဵုလ္ၚဵု ဟွံဂွံကဵုစိုတ်လေဝ် ပါရ။ စၞးဒးယိုက်ဂၠေၚ် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်မန်ဂှ် ဂကူမန်တံ ဇက်ဂၠောဲအာကၠောန်စဍုၚ်သေံ၊ ဍုၚ်မလေဝ်ယှာ၊ ဍုၚ်သေဂ်ပေါဝ် ကေုာံ ဍုၚ်သအာၚ်နာနာတံရ။
တိဍာ်ဒေသမန်လေဝ် ဟွံတုပ်ကဵု တိဍာ်ရခေၚ်တံလးလးရ၊ တိဍာ်ဂကူရခေၚ်တံဂှ် ဟွံနှဴရဴမံၚ် ဗီုတိဍာ်မန်ရ၊ ဂကူမန်တံ တန်တဴမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ဂကူနှဴမံၚ် မန်၊ ဗမာ၊ ကရေၚ် ဂကူတၞဟ်တၞဟ် ညးကဝက် အဲကဝက် ဒှ်မံၚ်ရ။
စသုၚ် မံၚ်စံၚ်ပၠန်လေဝ် ဟွံဍန်ဂြက် ဗီုရခေၚ်တံရ၊ ကောန်ဂကူမန်တံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် နွံကဵု ကၠအ် သ္ၚိဌာန်၊ ဂူယာ တိဝါ ကၠအ်ထၜိုတ်၊ ကၠအ်သတ်ဆု သတ်ဒုန် ပိုၚ်ပြဳလဝ်နွံတုဲ ဩန်လုပ် ဩန်တိတ် ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်ဂှ် ဖဲသအဳမံၚ် ဗၞတ်ဒးရး၊ ဒဒိုက်ဟွံမွဲတုဲ စိုတ်ဓာတ်ပၠန်ဂတး စိုတ်ဓာတ်ဂွံတဝ်စၞေဟ်ဗီုဂကူရခေၚ်တံဂှ် အောန်သိၚ်ကွေံကွေံရ။
ဗွဲသရောပ်မ္ဂး မန် ကဵု ရခေၚ် ဂှ် တိဍာ်လေဝ် တၞဟ်ခြာ၊ မံၚ်စံၚ်စသုၚ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်လေဝ် တၞဟ်ခြာ၊ စိုတ်ဓာတ် ပရေၚ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လတူပရေၚ်ဂကူလေဝ် တၞဟ်ခြာ၊ လစွံစိုတ်ကောန်ဂကူညးတံ လ္တူညးအာဍိုပ်တံလေဝ် တၞဟ်ခြာ၊ ဍိုပ်သကိုပ်ပၠန်ဂတးရခေၚ်တံဂှ် ဒှ်ညးအဝဲဍောတ်တုဲ ချပ်စန်စာ မြက်ဇက်ရ။
ဂကူမန်ပိုဲၜတ်ကၞာတ်ကဵု ကောန်ဂကူရခေၚ်မ္ဂး သွာၚ်စိုတ်ဓာတ်ကီု၊ ပရေၚ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ကီု၊ ပရေၚ်စိုတ်ပိုတ်သကုတ် ကီု၊ စိုတ်ဂိကဵုဂကူဝါဒဳတံကီု၊ ပရေၚ်ဗက်ဂၠံၚ်တရဴညးအာဍိုပ်ညံတံကီု ဖအိုတ်ဂှ် တၞဟ်ခြာကဵုဂကူမန် ဖအိုတ်ရ။ မွဲသာ် ပၠန်ဂှ် ကိတ်ညဳအာကဵု အကာဲအရာကာလဒေသကီုတုဲ ဒပ်ပၞာန်ရခေၚ်(အေအေ)တံ မွဲအခိၚ်ဓဝ်ဂှ် လုပ်စိုပ်အာတိဍာ် ရခေၚ်၊ ထိၚ်ဒဝ်အုပ်ဓုပ်အာပ္ဍဲတိဍာ်ရခေၚ်တံမာန်ကၠုၚ်ရ။